Media & Socials

Ooit was het medialandschap redelijk eenvoudig: je had de uitgevers van kranten en tijdschriften, er waren de radiostations en de televisiezenders. Doorgaans hadden ze niet veel met elkaar te maken, ook al waren de doelstellingen redelijk gelijklopend: nieuwsvoorziening en – vooral voor TV – entertainment. Echter, de laatste decennia ontstaan er steeds meer mediagroepen, clusters die crossmediaal werken. De voortgang van de techniek zorgde ook voor dat het lineair luisteren of kijken steeds minder noodzakelijk en vanzelfsprekend werd, en tegenwoordig ook steeds minder gedaan wordt. In plaats van gewoon gebruik te maken van het aanbod op het moment dat het ‘op antenne’ is, beslissen we nu zelf wat en wanneer we horen en zien.

Crossmediaal gaat tegenwoordig een stuk verder dan het samenvloeien van beeld, geluid en ‘papier’. De traditionele media konden niet achterblijven bij de opkomst van de ‘social media’ – zeker gezien het feit dat veel mensen daar vandaag de dag hun informatie, en vaak ook de desinformatie, halen. De VRM, de Vlaamse Regulator voor de media, deed de afgelopen jaren veel onderzoek naar het gewijzigde lees, luister- en kijkgedrag. We zetten een aantal cijfers en conclusies op een rijtje …

Wie tegenwoordig nog iemand in Vlaanderen wil tegenkomen die geen toegang tot het internet heeft, zal lang moeten zoeken. Volgens de cijfers van het Digimeterrapport kan 99 procent van de huishoudens thuis gaan surfen. 95 procent van de Vlamingen tussen de 16 en 74 jaar maakt er ook minstens wekelijks gebruik van, en 91 procent zo goed als dagelijks. Daarbij gaat het niet alleen om het enorme gratis aanbod dat er op internet is: steeds meer Vlamingen betalen voor een streamingsdienst, waarvan Netflix de grootste is (maar wel over zijn piek lijkt heen te zijn). Waar het op nieuwsvoorziening aankomt, is het online-aanbod veruit het grootste en populairste. Alle ‘papieren publicaties’ hebben ook een digitaal aanbod.

Facebook is de grootste speler op het social media-veld. Door de jaren heen is dat wat op en neer gegaan, maar een kleine 70 procent van de bevolking gebruikt nu het platform. Voor Instagram is dat net geen 50 procent. Terzijde: beide platforms worden beheerd door Meta, wat iets zegt over de invloed van het bedrijf. Het gebruik van TikTok blijft beperkt, maar is wel razend populair bij jongeren.

Waar surfen de internetgebruikers het meest naartoe? Zal het iemand verbazen dat Google al meer dan 10 jaar op nummer 1 staat? De nummer 2 is steevast Youtube. Facebook valt ook niet uit de top 10 weg te denken, de laatste jaren vinden we dit platform op nummer 3. Overigens is niet iedere surfer even ‘braaf’: pornhub, aanbieder van seksvideo’s, flirt het afgelopen jaren ook met de top 10. Maar laten we het houden bij de nieuwsmedia en zien wie hier weet te scoren. Dat is in ieder geval Het Laatste Nieuws en het Nieuwsblad – de eerste steeds in de top 10, de tweede eerder tussen plaats 10 en 20. De VRT beweegt zich met haar site meestal tussen de twee in.

De klassieke media doen er uiteraard alles aan om zoveel mogelijk bezoekers naar hun (nieuws)site te krijgen, en de beste manier daarvoor verloopt via de social media. Door berichten te posten op Facebook, X en Instagram proberen ze bezoekers. Een bijkomende motivatie is dat extra bezoekers zorgen voor hogere reclame-inkomsten. Wie veel mensen op zijn site krijgt, kan hogere tarieven aanrekenen aan de adverteerders. Het commerciële aspect is nooit ver weg, en de cijfers zijn hallucinant: zo stegen de reclame-investeringen via (bijvoorbeeld) TV in de periode 2013-2024 van 1,4 naar 1,8 miljard euro… Het gaat dus om populariteit op de ‘socials’. Van de kranten op Facebook hebben (opnieuw) Het Laatste Nieuws en het Nieuwsblad het grootste aantal volgers. De andere dagbladen volgen op afstand. De Standaard scoort dan weer het beste op X. Het is hoe dan ook een interessante compensatie voor het teruglopende aantal gedrukte kranten en tijdschriften. Waar de verkoop in 2019 nog zo’n 1,3 miljoen exemplaren bedroeg, was die in 2023 al onder de 900.000 gezakt.

Conclusie: wie mensen met nieuws wil bereikten, zal dat meer en meer via de online media doen, al is het aandeel van de klassieke middelen nog altijd behoorlijk groot. En wie gehoord en gezien wil worden blijft best niet weg van de social media.

(bron: VRM)